Na de vorige Pieterpad-etappe zat de spirit er bij ons weer goed in! De vorige week Pieterpad was, ondanks wat lichamelijke ongemakken van mijn kant, weer zeer goed bevallen. Dus hadden we weer zin in een volgende wandeling. Deze keer konden we gelukkig met 1 auto naar startplaats Millingen. De verbindingen van het openbaar vervoer zijn nu weer goed, dus konden we terug met de bus van Millingen naar Nijmegen en vervolgens van Nijmegen naar Millingen.
Etappe 17: Millingen aan de Rijn - Groesbeek — 20 km — zaterdag 10 augustus 2013—-
Weer: Lekker wandelweer, net iets boven de 20°C en af en toe bewolkt
Starttijd: 09:40u Eindtijd: 14:30u
Gelderland
Dorpen/gehuchten/ buurtschappen op de route:
Millingen a/d Rijn, Zeeland, Leuth, Zyfflich [Dld.], Beek, Groesbeek
- Gebieden/ Natuurgebieden:
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
We zijn nog steeds in het Montferland, en om weer specifieker te zijn, de streek de Duffelt: het zuiden van Gelderland aan de grens met Duitsland. De Duffelt is een typisch rivierenlandschap met oude Rijngeulen en stroomruggen, waar nog steeds veeteelt en landbouw een belangrijke bestaansbron is. Ook typisch is het feit dat veel boerderijen, net als in Noord-Groningen, op wierden/ terpen staan: op hoogte dus. De reden hiervoor is simpel: vroeger had men door al die rivieren nogal eens wateroverlast.
Deze etappe stond ook vooral in het teken van grenzen: we liepen veel lángs de grens waarbij we veel oude grenspaaltjes zagen, we liepen langs een oude grenspost en liepen grote stukken óver de grens door Duitsland heen.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
We waren lekker vroeg ter plaatse vandaag in startplaats Millingen aan den Rijn en konden dus lekker vroeg beginnen. Gelukkig hoefden we deze keer geen rekening te houden met de vaartijden van het veerpont, want die hebben we al gehad gelukkig. Het was heerlijk wandelweer, niet te warm (zoals de vorige week eigenlijk het geval was) en ook niet te koud. Nee, rond de 20 graden is heerlijk.
Na het sportveld van Millingen spotte ik direct de eerste grenspaal van vandaag (vele zullen nog volgen, zoals gezegd). Dit was grenspaal GP 652, langs het watertje de Bimmense Wetering. Na de laatste huizen van Millingen die direct aan de grens stonden, hield de bebouwing op en liepen we gedurende 6 of 7 kilometer door de landerijen heen en langs velden, waarbij we slechts af en toe een paar boerderijen tegenkwamen. We bevonden ons hier in het landbouwgebied De Achterste Hoeven, direct tegen Duitsland aan. We zouden de komende 5 kilometer pal aan de grens blijven lopen, waarbij het voor mij een sport was om zoveel mogelijk grenspaaltjes te ontwaren...
Een clustertje boerderijen stond in buurtschap Zeeland, met als "hoofdboerderij" De Zeelandsche Hof. Deze grote, typische boerderij voor deze streek, is gelegen op een terp en heeft tegenwoordig vooral een recreatieve functie, je kunt er namelijk kamperen of in een trekkershut slapen.
Na De Zeelandsche Hof liepen we gedurende een aantal kilometer, weer pal langs de grens (GP 647), dwars door de maïs- en aardappelvelden heen totdat we ineens uitkwamen bij een oude, roestige en vergaande grensovergang kwamen. Prachtig vond ik dit: sowieso was de plaats al bijzonder (tussen het bos en de velden, eigenlijk in the middle of nowhere dus) en de nostalgie dat het uitstraalde was schitterend. Ik zag al in mijn verbeelding hier vroeger de fietsers of wandelaars de grens over gaan, tegengehouden door een grenswachter in de bossen... Ook hier weer een grenspaal, nummer 646.
Na de oude grensovergang ging het direct het bos in en hierna kwamen we langs nog een hele bijzondere boerderij: Plezenburg. Deze opvallende terpboerderij uit 1810 wordt binnenkort volledig gerenoveerd lazen we op informatieborden. De Plezenburg deed mij een beetje denken aan een kasteel van graaf Dracula of The Addams Family: groot, grauw, kaal en een beetje angstaanjagend.
Een kilometer later liepen we het dorp Leuth binnen, nog steeds Nederland, maar vroeger was dit wel anders. Tot 1816 was dit een Pruisisch dorp. Behoudens enkele leuke boerderijen met overal heel veel fruitbomen op het erf (met al dat fruit hier leek het De Betuwe wel!!) en een oude stoomzuivelfabriek "De Duffelt" ,die was omgebouwd tot woonboerderij, was Leuth niet heel bijzonder.
Nadat we een groot veld met perenbomen (weer fruit!) gepasseerd waren en langs een mooie boerderij waren gelopen waar een boer zijn land aan het maaien was, waren we bij "De Boog", bij grenspaal 643. De Boog is een oud bruggetje die al eeuwenlang een groene grensovergang vormt, dus een vrije doorgang voor de bewoners van Leuth (NL) en Zyfflich (D).
Deze etappe stond ook vooral in het teken van grenzen: we liepen veel lángs de grens waarbij we veel oude grenspaaltjes zagen, we liepen langs een oude grenspost en liepen grote stukken óver de grens door Duitsland heen.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
We waren lekker vroeg ter plaatse vandaag in startplaats Millingen aan den Rijn en konden dus lekker vroeg beginnen. Gelukkig hoefden we deze keer geen rekening te houden met de vaartijden van het veerpont, want die hebben we al gehad gelukkig. Het was heerlijk wandelweer, niet te warm (zoals de vorige week eigenlijk het geval was) en ook niet te koud. Nee, rond de 20 graden is heerlijk.
 |
| Boerderij in De Achterste Hoeven, aan de grens met Duitsland |
Na het sportveld van Millingen spotte ik direct de eerste grenspaal van vandaag (vele zullen nog volgen, zoals gezegd). Dit was grenspaal GP 652, langs het watertje de Bimmense Wetering. Na de laatste huizen van Millingen die direct aan de grens stonden, hield de bebouwing op en liepen we gedurende 6 of 7 kilometer door de landerijen heen en langs velden, waarbij we slechts af en toe een paar boerderijen tegenkwamen. We bevonden ons hier in het landbouwgebied De Achterste Hoeven, direct tegen Duitsland aan. We zouden de komende 5 kilometer pal aan de grens blijven lopen, waarbij het voor mij een sport was om zoveel mogelijk grenspaaltjes te ontwaren...
 |
| Omgeving buurtschap Zeeland |
Na De Zeelandsche Hof liepen we gedurende een aantal kilometer, weer pal langs de grens (GP 647), dwars door de maïs- en aardappelvelden heen totdat we ineens uitkwamen bij een oude, roestige en vergaande grensovergang kwamen. Prachtig vond ik dit: sowieso was de plaats al bijzonder (tussen het bos en de velden, eigenlijk in the middle of nowhere dus) en de nostalgie dat het uitstraalde was schitterend. Ik zag al in mijn verbeelding hier vroeger de fietsers of wandelaars de grens over gaan, tegengehouden door een grenswachter in de bossen... Ook hier weer een grenspaal, nummer 646.  |
| De oude, verroeste grensovergang |
Na de oude grensovergang ging het direct het bos in en hierna kwamen we langs nog een hele bijzondere boerderij: Plezenburg. Deze opvallende terpboerderij uit 1810 wordt binnenkort volledig gerenoveerd lazen we op informatieborden. De Plezenburg deed mij een beetje denken aan een kasteel van graaf Dracula of The Addams Family: groot, grauw, kaal en een beetje angstaanjagend.
 |
| Terpboerderij "Plezenburg" uit 1810, bij Leuth |
Een kilometer later liepen we het dorp Leuth binnen, nog steeds Nederland, maar vroeger was dit wel anders. Tot 1816 was dit een Pruisisch dorp. Behoudens enkele leuke boerderijen met overal heel veel fruitbomen op het erf (met al dat fruit hier leek het De Betuwe wel!!) en een oude stoomzuivelfabriek "De Duffelt" ,die was omgebouwd tot woonboerderij, was Leuth niet heel bijzonder.
Nadat we een groot veld met perenbomen (weer fruit!) gepasseerd waren en langs een mooie boerderij waren gelopen waar een boer zijn land aan het maaien was, waren we bij "De Boog", bij grenspaal 643. De Boog is een oud bruggetje die al eeuwenlang een groene grensovergang vormt, dus een vrije doorgang voor de bewoners van Leuth (NL) en Zyfflich (D).
 |
| Grensovergang brug "De Boog" richting Zyfflich met GP 643 |
 |
| Binnenkomst Zyfflich |
Zyfflich (D.) vervolgens kwamen we binnen in het noorden, over de weg Leutherstrasse. Direct zagen we na het gele plaatsnaambord de toren van de St. Martinuskirche, die er al in de 11e eeuw op deze plaats stond. Tot 1993 was de plaats Zyfflich een erg stille uithoek, maar sinds de openstelling van de grenzen wonen hier zichtbaar -en hoorbaar!- veel Nederlanders die bijvoorbeeld werken in het nabijgelegen Nijmegen en goedkoop wonen over de grens in Zyfflich. Het dorp is tevens bekend vanwege zijn vele ooievaarsparen, die we inderdaad zagen en hoorden door het geklepper van de snavels. We hielden even pauze. Na onze welverdiende pauze (het ging goed, geen pijntjes en lagen op schema), waarbij we nog aan de praat kwamen met een wat oudere, maar zeer fitte wielrenner, vervolgden we onze route westwaarts over de weg "Zum Querdamm" door Zyfflich richting Beek.
 |
| Zyfflich met de St. Vituskerk links achter |
 |
| De Duivelsberg op! |
Vervolgens volgde er een leuk, dicht stukje bos waarbij we -weer- de grens over staken: we zagen grenspaal 640 en waren weer in Nederland, in de plaats Beek. Beek schampten we alleen maar, want na de autoweg te zijn overgestoken, liepen we direct weer het bos in waar ons een kleine, fikse klim te wachten stond: De Duivelsberg. Dit is een van de steilste klimmetjes van het hele Pieterpad. De Duivelsberg (naam is afgeleid van "Duffelt", de streek alhier) is 76 m en maakt deel uit van de stuwwal van Nijmegen. Tot 1949 was deze berg Duits en nu Nederlands bezit. Bovenop de top van de Duivelsberg bevindt zich een dubbele "motte" (ronde versterking) Mergelpe die Graaf Balderik rond het jaar 1012 liet opwerpen om zo versterkingen op de Duivelsberg te hebben. Middeleeuwse historie dus.
 |
| Het heuvellandschap rond Groesbeek |
In Groesbeek passeerden we nog een stukje heide met de naam "Galgenhei" en inderdaad bleek dit een vroeger een bergje waar aan de galg 'misdadigers' werden opgehangen en tentoongesteld. Na de zeer bekende Zevenheuvelenweg (van de Vierdaagse) overgestoken te zijn, waren we spoedig bij de bushalte in de Dorpsstraat van Groesbeek: de finish.
 |
| Het galgenbergje van de "Galgenhei" |
De bus bracht ons weer terug naar de startplaats Millingen a/ d Rijn. Het was weer een hele mooie etappe: bos, glooiend landschap, grenzen opzoeken, landerijen en bovenal lekker wandelweer zorgen dat we een goede dag hadden vandaag.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
overige foto's:
 |
| De oude grensovergang |
 |
| Boerderij vlak voor grensovergang " De Boog" |
 |
| De enge, kapotte brug over het Wylermeer |
 |
| Grensovergang GP 643 in het bos bij het Wylermeer |
 |
| Bovenste twee: vlak voor de beklimming van de Duivelsberg (76 m) |
 |
| Bovenste twee: in het bos van Nederrijk |
 |
| Groesbeek |
 |
| De kerk van Groesbeek, vlak bij de Dorpsstraat |
