GAASIE'S WANDEL- EN FIETSBELEVENISSEN: PP etappe 16

e laatste Pieterpad-etappe die we gelopen hebben was alweer in september 2012. Een flinke tijd geleden dus. Niet zo gek gezien het feit we steeds verder moeten reizen en het op die manier steeds tijdrovender wordt. Bovendien zaten we deze etappe met andere moeilijkheden: een veerpont en de slechte verbindingen van het openbaar vervoer ter plaatse. Weer iets om rekening mee te houden in de planning.

Buiten dit hadden we er erg veel zin in vandaag: het weer was schitterend: zonnig en tegen de 30 graden aan!

Etappe 16: Braamt - Millingen aan de Rijn — 25 km — zondag 4 augustus 2013—-

Weer: Zonnig en warm met zo'n 27°C

Starttijd: 10:40u Eindtijd ?

Gelderland

Dorpen/gehuchten/ buurtschappen op de route:

Braamt, Hoch Elten [D.], Spijk, Tolkamer, Tuindorp, Millingen a/d Rijn.

- Natuurgebieden:

Hettenheuvel, Zeddammer Bos, Bergher Bos, Korterbos, Hooge Heide, Eltenberg [D.]

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

We zijn al beland in het Montferland, het zuiden van Gelderland aan de grens met Duitsland. Het beloofde een mooie en gevarieerde etappe te worden, met het eerste stuk alleen maar bos (waarbij we zelfs een stuk door Duitsland heen liepen (Hoch Elten)) en het tweede stuk vanaf Hoch Elten veelal langs het Bijlandsch Kanaal en langs industriegebied (Tolkamer/ Tuindorp).

Montferland: het wordt glooiender!

Het landschap veranderd nu sterk: zeker vanaf deze etappe merk je dat het landschap heuveliger en glooiender wordt, vandaag stonden er ook al een aantal heuveltjes op het programma. Gezien de tijd van het jaar, het glooiende landschap, het stukje Duitsland en het mooie weer voelde het als een korte vakantie vandaag!

-
Ook deze keer parkeerden we weer onze auto in de start- en in de finishplaats. Zo rond 10:40 uur waren we klaar om te vertrekken.

Direct vanaf het buitengebied van Braamt doken we de bossen in. De komende pakweg 10 kilometer zouden we het bos ook niet meer uitkomen. Het eerste stukje bos was dat van de Hettenheuvel. Inderdaad: een heuveltje die we moesten beklimmen, de eerste van vandaag. Aan de voet van deze heuvel, de hoogste van Montferland met 86 m., liggen veel kiezels die hier zijn 'aangespoeld' van de gletsjers in de IJstijd.

In het Bergher Bos

Nadat we de (bos)weg Molenweg overgestoken waren, bevonden we ons in het Bergher Bos. Een mooi, dicht stukje bos met onze volgende beklimming: de Rijsberg van 77,5. m hoog. Toen we vervolgens de Peeskesweg waren gepasseerd, richting Beek, liepen we nog zo'n kleine 4 kilometer door het Korter Bos naar de Duitse grens.

De streep op de weg is de grens met Duisland.
Wij staan nu dus nt in Nederland.

Pal voor de snelweg A3, op het viaduct bij grenspaal # 700, staken we de grens over en na het passeren van het viaduct en de snelweg waren we in Duitsland. Er volgde een leuk stukje door het bos en over de Eltenerberg naar het Duitse plaatsje Hoch Elten. Deze 'berg' was nog even een klein stukje flink klimmen, maar het resultaat van dit stukje afzien was er zeker naar: Hoch Elten bleek een fantastisch leuk dorpje te zijn, compleet met een stoffig hotel (nu leeg en te koop staand), gelegen op de Eltenerberg. Hier hadden we, tussen de bomen doorkijkend, een mooi uitzicht op het glooiende landschap van het Montferland en de Rijndal.

Zicht op de Rijndal vanaf de Eltenerberg

Ook zeer fraai was de voormalige stiftskerk, de St. Vituskerk. Op de Eltenerberg werd al in het jaar 967 een vrouwenklooster gesticht, de St. Vitusabdij, waar deze Vituskerk deel van uitmaakte. Verder ligt even verderop ligt een meer dan 1000 jaar oude waterput van 57 m. diepte: de Drususput.

De St. Vituskerk te Hoch Elten

Hoch Elten trekt veel dagjesmensen en dat was ook nu te merken: het was er best druk.
Na even dit dorpje in ons op genomen te hebben, hebben we onze route weer vervolgd richting Nederlandse grens. De grens passeerden we via de brug 'Rijnstrang' bij grenspaal 662. Dit was ooit de hoofdtak van de Rijn vroeger, nu is deze oude rivierarm de grens.

De brug ' Rijnstrang' op de grens .
Op de voorgrond grenspaal 662.

Zo bos- en natuurrijk als het eerste stuk van deze etappe was, zo kaal en industrieel was dit stuk van de etappe waar we ons nu bevonden. Na de grensovergang bij paal 662 hebben we geen bos meer gezien... Een tweetal kilometers liepen we nog met de grens op, om vervolgens bij grenspaal 661 definitief afscheid van Duitsland te nemen. Nog steeds was hier de top van de toren van de St. Vituskerk te zien, als een soort baken in dit landschap. Pas bij Tolkamer was de toren niet meer te zien.

De toren van de St. Vituskerk als baken.

We kwamen het plaatsje Spijk binnen; een typisch plaatsje in deze streek, gezien de bruine kleur van de bakstenen die gebruikt zijn voor de huizen. Ook in Tolkamer en Tuindorp zagen we deze kleur baksteen. Spijk is een echt steenarbeidersdorp van zo'n 700 inwoners, dat na 1918 snel groeide.

We verlaten Spijk weer...

Steenfabrieken domineren hier de omgeving tot voorbij Tolkamer. Vooral langs de Spijkse Dijk, met aan de ene kant het water van de Boven-Rijn en de andere kant de steenfabrieken. Vele staan nu leeg, maar een drietal steenfabrieken zijn er nog altijd.
Vlak voordat we Tolkamer binnenliepen, kamen we langs " Villa Copera", een oude directeursvilla uit 1858 pal aan de Spijkse Dijk en de binnenkomst van Tolkamer. Deze villa behoorde toe tot de steenfabriek Copera, later steenfabriek Daams geheten (de schoorsteen met het woord "DAAMS" stond er nog). Nu is deze villa een restaurant.

Zoals gezegd liepen we nu de plaats Tolkamer binnen. Nu we geen bos meer hadden om ons te beschermen, voelden we de zon goed op ons huid branden. Het was nog altijd warm en zonnig.

Oude dorpscentrum van Tolkamer

Net als in Spijk, zagen we ook in Tolkamer de typische bruine huizen. Tolkamer is een redelijk grote plaats, pal aan de dijk gelegen met een drijvende supermarkt langs de kade (Attent). Ook schepen maken gebruik van deze kleine supermarkt. Het oude dorpscentrum was nog wel aardig, maar verder wordt Tolkamer gedomineerd door druk scheepsverkeer, lelijke en hoge nieuwbouw en een enorme scheepswerf: Scheepswerf De Hoop.

Pal naast deze scheepswerf ligt Tuindorp, in 1920 speciaal gebouwd voor werknemers van de scheepswerf. Nu officieel vallend onder Tolkamer. Een leuk nostalgisch arbeidersdorp, zoals ik die ook ken van AGO-dorp bij Ter Apel (Gr.), met consequent dezelfde bouwstijl en kleur van de huisjes.

Typisch jaren '20: arbeidersdorp Tuindorp

Na Tuindorp volgde het laatste stuk van deze etappe naar Millingen aan de Rijn en naar de veerpont aldaar. We liepen over een smal stukje land, met aan de ene kant het Bijlandsch Kanaal en aan de andere kant Recreatiegebied De Bijland, een groot meer dat ontstaan is door zand- en grindwinning. Alhier stopten we nog bij het "drenkelingenkerkhofje" met enkele oorlogsgraven van Canadese militairen. Apart om juist hier, op zo'n smal stukje land, een kerkhof te zien.

Recreatiegebied De Bijland.

Na Camping de Bijland stapten we dan eindelijk het veer Pannerden-Millingen, genaamd "Heen en Weer" op, die ons over het Bijlandsch Kanaal naar Millingen aan de Rijn bracht. Het was best druk op dit kanaal door alle schepen en ook op het veer zelf waren aardig wat mensen, veelal met de fiets.

Het veer "Heen en Weer" naar Millingen a/d Rijn.

Na nog ongeveer een kilometer lopen, kwamen we zeer moe (ik) maar voldaan aan bij mijn auto.

------------------------------------------------------------------------------------------------------
Overige foto's :