GAASIE'S WANDEL- EN FIETSBELEVENISSEN: Etappe 8 – Coevorden

Vandaag het uiterste zuiden van Drenthe en voor het eerst Overijssel in. Het was echt perfect wandelweer en gelukkig niet zo heet als de vorige etappe: rond de 20°C en zonnig. Heerlijk. We genoten dan ook volop van deze nazomerdag en daardoor ging het lopen ook snel vandaag!

Etappe 8: Coevorden (Dr.) – Hardenberg (Ov.) —— 20 km. —- Zondag 25 september 2011 —-

Weer: Zonnig en lekkere looptemperatuur met 17 – 21°C

Starttijd: 09.53 uur Finish: 14.53 uur (precies 5 uur!)

Drenthe Overijssel

Dorpen/gehuchten/ buurtschappen op de route:

Coevorden (Dr.), De Hulte (Dr.), Holtheme (Ov.), Holthone, De Haandrik, Holtheme, Gramsbergen, Ane, Anevelde, Collendoorn, ’t Holt, Hardenberg.

Veel gehuchten vandaag, waar ik als gehuchtenfreak blij mee was!

———————————————————————————————————————————

We parkeerden mijn auto weer bij station Coevorden. Terug van Hardenberg naar Coevorden gingen we met de trein.

Het oude voormalige tramstation uit 1910 van de DSM

Het eerste stuk van deze etappe liepen we nog in Coevorden, van het centrum af, en kwamen nog de “RK kerk Pastorie St. Willibrordus” tegen, de molen “De Arend” uit 1894 en het oude voormalige tramstation uit 1910 van de Dedemsvaartsche Stoomtramweg Maatschappij (DSM), die opgeheven is in 1947.

De Drentse Poort” uit 2005

Vervolgens liepen we een flink stuk langs een sloot en langs het industrieterrein “Coevorder Mars”. Niet interessant dus maakten we vaart. In de verte aan onze rechterhand zagen we even later de huisjes van het gehucht Klooster (hier ging tot een paar jaar geleden het Pieterpad doorheen) en hoorden we meerkoetjes die lawaai maakten op het water. Na de sloot liepen we een nieuw aangelegd, of eigenlijk ‘herwonnen’ stukje natuurgebied in die eindigde met het kunstproject “De Drentse Poort” uit 2005. Deze stenen poort staat symbool voor de binnenkomst in de provincie Drenthe. De eigenlijke grens ligt een paar kilometer verderop bij De Hulte. Deze boerderij en buurtschap ligt net aan de Drentse kant op de grens van Drenthe en Overijssel. Een meisje verkocht voor de boerderij wat water en ander drinken.

Boerderij De Hulte: het laatste
stukje Drenthe

Direct na De Hulte stapten we over de grens het Overijsselse buurtschap Holtheme binnen en even later, aan de andere kant van de weg, Holthone. Twee buurtschappen in de gemeente Hardenberg die bestaan uit een paar ver uit elkaar verspreide boerderijen en enorme oppervlakten land aan de grenzen met Drenthe in het noorden en Duitsland in het oosten. Door de enorme oppervlakte aan land hadden we deze buurtschappen niet zomaar gepasseerd!

Nog steeds in Holtheme lopend, kruisten we het “Afwateringskanaal”, gelegd in 1925 tussen Coevorden en de rivier de Vecht om wateroverlast, veroorzaakt door de vele turfwinning in dit gebied, tegen te gaan.

Het Afwateringskanaal 1925

Sluis "De Haandrik"

Veel meer water zagen bij het gehucht De Haandrik, een wirwar van waterwegen met de rivier de Vecht, met het kanaal Almelo-De Haandrik en het Coevorden-Vechtkanaal en bovendien nog met de spoorlijn Zwolle-Emmen, waarvoor in 2010 een nieuwe spoorbrug is aangelegd. De Haandrik heeft een stuw- en slutsluis in de Vecht, twee schutsluizen in de kanalen en een gecombineerde spoor- en verkeersbrug: de witte “ Sluis de Haandrik”. (foto). Met recht dus een druk kruispunt van allerhande wegen te noemen!

Boerderijen aan de Holthemereschweg

De route leidde ons over deze witte sluis heen en kwam aan de andere kant van het water weer uit in –jawel- Holtheme! We liepen op de Holthemerschweg en wat opviel waren de nieuwe, fraaie boerderijen die hier stonden. Ook fraai was de omgeving met de landerijen van de Holthemer Esch en de Hooge Esch, vlak voor we Gramsbergen bereikten. Hier wilden we eigenlijk even pauze houden, want we zaten nu op zo’n 9 kilometer, maar helaas zaten er al andere Pieterpaslopers (we kwamen vandaag weer 5 stellen tegen) op het bankje. Even later, op een grote steen bij Tennisclub Gramsbergen, konden we gelukkig even zitten.

GRAMSBERGEN (we waren nu op de helft van deze etappe). Gramsbergen bleek een leuk stadje te zijn met als hoogtepunt het oude centrum van Meiboomplein. Het was hier knus, klein, en authentiek met oude ambachtshuisjes met luikjes voor de ramen en een herberg wat Gramsbergen alles bij elkaar erg karakteristiek maakte. Bij de kerk gingen we even kijken naar het Pieterpadmonument: een bronzen beeld van 3 wandelaars in ferme wandeltred. Hoewel Gramsbergen een dorp is/ lijkt, is het eigenlijk een stadje, want al in 1442 kreeg het stadsrechten en heeft er zelfs een kasteel “ Het Huys Gramsbergen” gestaan tot 1822.

We liepen Gramsbergen nu uit, maar kwamen nog door het straatje “Oldenhof” heen wat een verassend schilderachtig, smal en kronkelig straatje bleek te zijn met enkele oude boederijen.

Meiboomplein te Gramsbergen

Ane: Monument "Slag bij Ane 1227"

Na Gramsbergen staken we de Vecht weer over en kwamen in het dorp Ane aan. Achter de plaatselijke café “De Viersprong” staat het “Monument Slag bij Ane”, bestaande uit kleine en grote zwerfkeien die herinnert aan de veldslag die in 1227 bij Ane plaatsvond. Burggraaf Rudolf II van Coevorden en zijn simpele leger van Drentse boeren versloegen bij Ane het machtige bisschoppelijke leger van de bisschop van Utrecht, in een poging zich aan de macht van Utrecht te onttrekken. Drie jaar later echter waren de rollen omgedraaid en stierf Rudolf de marteldood in het bisschoppelijk kasteel van Hardenberg. Toch apart, een Drents monument op Overijssels grondgebied.

Het Engelandsche Bos

Bij buurtschap Anevelde hadden we er zo’n 14 kilometer opzitten en ging het nog redelijk goed, wat vooral te danken was aan de lekkere wandeltemperatuur. Mijn voeten waren wel redelijk pijnlijk door het vele asfalt. Gelukkig kwam daar even verandering in toen we door de landerijen van het Aneresch liepen (net voor Anevelde), het bos van het Engelandsche Bos (na Anevelde) en de “Jodenweg”. Dit waren wel onverharde paden, ik loop het lekkerst op onverhard terrein.

- Het Engelandsche Bos is genoemd naar het nabijgelegen buurtschap Engeland (niet geweest) en bestaat uit gemend bos op rivierduinen in een afgesneden Vechtmeander. De naam "Engeland" staat voor weide en land.

- De Jodenweg is een overblijfsel van de ‘dodenweg’ die de Joodse inwoners van Gramsbergen vanaf 1761 gebruikten om hun doden ten grave te dragen. De tocht ging dan naar de begraafplaats het “Jodenbergje” in Hardenberg.

Het Jodenbergje pal aan de Vecht

Het “Jodenbergje” ligt pal aan de Vecht net voor Hardenberg in buurtschap ’t Holt en is het meest bijzondere en opmerkelijkste Joodse begraafplaats die ik ooit heb gezien. Een klein heuveltje in het vlakke landschap aan de Vecht die vol staat met scheve grafzerken. Helaas kun je er niet heen, dus van een afstandje heb ik alles moeten bekijken…

Quote uit Wikipedia: “Het Jodenbergje wordt door historici gekenmerkt als één van de meest merkwaardige Joodse begraafplaatsen in Nederland. Wanneer de heuvel is aangelegd en of het oorspronkelijk een grafheuvel was, is niet bekend. Uit bronnen blijkt dat er vroeger een kapel op heeft gestaan en dat er nog een tweede heuveltje dichtbij heeft gelegen. Het bergje hoorde waarschijnlijk bij twee herenhuizen die in de buurtschap ‘t Holt, iets ten noorden van Hardenberg, hebben gestaan. De heuvel lag toen precies in een halfronde rivierbocht. Het kan toen als schuilplaats bij hoog water of als uitkijkpost hebben gediend. De begraafplaats moet omstreeks 1760 in gebruik zijn genomen.
De eerste rabbi van de Joodse gemeenschap in Hardenberg heeft er in 1766 zijn rustplaats gevonden. Zijn grafsteen van hem is er nog steeds te vinden, en behoort tot de oudste op het bergje. De begrafenissen werden per boot gedaan als de Vecht buiten haar oevers getreden was, en per slee als er ijs lag.
De laatste begrafenis vond plaats aan het eind van de 19e eeuw. Hierna werden de Joden begraven op de nieuwe Joodse begraafplaats, ten oosten van Hardenberg. Op het Jodenbergje zijn in totaal 64 grafstenen bewaard gebleven.In 2000 werd het Jodenbergje aangewezen als rijksmonument”

De Vechtcorridor bij Hardenberg

In Hardenberg staken we de Vecht weer over middels een nieuwe fiets- en loopbrug, vanwaar we uitzicht hadden op de skyline van Hardenberg rechts en links op de “Vechtcorridor” : een natuurproject waarbij de rivier de Vecht de ruimte krijgt om te stijgen en krimpen.

Om 14.53uur bereikten we het eigenlijke eindpunt van deze etappe in het centrum van Hardenberg, maar omdat wij met de trein terug gingen moesten wij nog ca. 1 kilometer lopen naar het station. De trein bracht ons weer terug naar Coevorden…